Hyperventilatie; een vicieuze cirkel
Hyperventilatie is een onbewuste ontregeling van de ademhaling. De ademhaling is groter dan de lichamelijke behoefte. Dit kan leiden tot duizeligheid. Daarnaast kunnen verschijnselen optreden zoals tintelingen in de vingers en rond de mond, druk op de borst, transpireren, onrust en angst.
Hyperventilatie kan aanvalsgewijs optreden met zeer sterke reacties, waarbij de patiënt extreem hijgt of naar adem snakt. Dit wordt als zeer benauwd ervaren. Hyperventilatie kan ook in een meer chronische vorm optreden waarbij de patiënt in lichte mate gedurende meerdere uren hyperventileert. Deze vorm is vaak moeilijker herkenbaar. Allerlei tussenvormen komen ook voor.
Diagnose
Om een goede diagnose te kunnen stellen is vooral de aard van de klachten belangrijk. Daarnaar moet onderzoek gedaan worden. Door de specialist kan een evenwichtsonderzoek (VNG) en/of een longfunctieonderzoek aangevraagd worden. Wanneer er geen lichamelijke oorzaak voor de klachten wordt gevonden en een niet optimale regulatie van de ademhaling aantoonbaar of aannemelijk is, leidt dit tot het stellen van de diagnose 'hyperventilatie'.
Oorzaak
Hyperventilatie, en daarmee duizeligheid, kan diverse oorzaken hebben. Bijvoorbeeld psychische toestanden als stress en spanningen kunnen via een indirecte weg tot duizeligheid leiden; als (onbewuste) reactie kan hyperventilatie optreden. Soms is onderliggend longlijden, bijvoorbeeld COPD, de oorzaak van (chronische) hyperventilatie.
Behandeling
De behandeling van de duizeligheid ten gevolge van hyperventilatie is primair gericht op de behandeling van de hyperventilatieproblemen zelf. Daarom is uitleg over de aard en oorsprong van de beangstigende klachten, waartoe ook duizeligheid behoort, van belang. Tevens kunnen ademhaling- en relaxatieoefeningen de klachten sterk doen verminderen. Acute aanvallen zijn het best op te vangen met de klassieke plastic zak waarin de patiënt moet ademhalen. Een enkele keer worden medicijnen voorgeschreven, maar terughoudendheid is hier op zijn plaats omdat gewenning aan het geneesmiddel gemakkelijk optreedt. Meestal wordt de huisarts betrokken bij de juiste therapie omdat hij/zij de patiënt of situatie persoonlijk kent.
Beloop
Wanneer de oorzaak van de klachten duidelijk is en een behandeling is gestart zal ook de duizeligheid verminderen of verdwijnen.

